Ubuntu
Ubuntu nədir?
Ubuntu Linux nüvəsi üstündə hazır sistemdir. Proqramlar apt ilə paketlənir. Uzunmüddətli dəstəkli LTS buraxılışları, məsələn 22.04 və 24.04, server üçün seçilir. Bu proqramlaşdırma dili deyil: dil və alət onun üzərində qurulur.
Ubuntu nə üçün istifadə olunur?
Ubuntu inkişaf maşını və server üçün ən çox yayılmış Linux-lardan biridir.
- Veb server üçün maşın
- Docker və Nginx qurmaq
- Proqramı apt ilə quraşdırmaq
- Uzaq serverə SSH ilə girmək
Ubuntu ilə nə etmək olar?
Ubuntu-da terminaldan paket qurursan, fayl icazəsini dəyişirsən, servisi systemd ilə açıb-bağlayırsan. Masaüstü buraxılışında pəncərə mühiti də var. Server buraxılışında pəncərə olmur, iş əmr sətirindədir.
Ubuntu öyrənmək çətindirmi?
Pəncərəli Ubuntu-da ilk gün asandır. Çətinlik terminal, icazə və servisdə başlayır. sudo hər əmr üçün lazım deyil. Yalnız sistem dəyişəndə işlədilir.
Üstünlükləri və məhdudiyyətləri
Üstünlük: pulsuzdur, paket çoxdur, server sənədləri boldur. Məhdudiyyət: bəzi qapalı masaüstü proqramları və oyunlar Windows üçündür. LTS ilə adi buraxılışı qarışdırmaq yeniləməni poza bilər.
Əsas anlayışlar
Paket mənbəyi repozitoridir. apt siyahını yeniləyir və paketi qurur. Servis arxa planda systemd ilə işləyir.
- LTS illərlə yeniləmə alır
- root ən yüksək istifadəçidir
- sudo həmin hüququ bir əmrə verir
- /etc tənzim fayllarının yeridir
Qısa nümunə
Bu əmrlər paket siyahısını yeniləyir və Nginx qurur. Serverdə bunu yalnız ehtiyac olanda işlət.
sudo apt update sudo apt install -y nginx
Tez-tez verilən suallar
- Ubuntu və Linux eynidir? Linux nüvədir. Ubuntu həmin nüvə ilə yığılmış paylanmadır.
- Ubuntu pulsuzdur? Bəli. Özəl dəstək ayrıca satıla bilər.
- Windows proqramı Ubuntu-da birbaşa açılır? Çox vaxt yox. Linux üçün qurulmuş variant lazımdır.