Proqramlaşdırma

Python

Test et · Nibras DevBu səhifəni oxuduqdan sonra kodu Nibras Dev-də yoxlaya bilərsən.

📌 Python nədir?

Python sadə və oxunaqlı sintaksisə malik, geniş istifadə olunan proqramlaşdırma dilidir. Həm proqramlaşdırmaya yeni başlayanlar, həm də peşəkar proqramçılar Python-dan müxtəlif layihələrdə istifadə edirlər.

Python-un əsas üstünlüklərindən biri kodunun nisbətən asan oxunmasıdır. Buna görə proqramlaşdırmanı öyrənməyə başlayan insanlar üçün də uyğun seçimlərdən biridir.

Python müxtəlif sahələrdə istifadə olunur. Bunlara web proqramlaşdırma, süni intellekt, Machine Learning, məlumat analizi, avtomatlaşdırma və elmi hesablamalar daxildir.

Python çoxsaylı kitabxana və framework-lərə malikdir. Bu isə müxtəlif layihələr üçün hazır alətlərdən istifadə etməyə imkan verir.

Qısaca

Python çoxməqsədli proqramlaşdırma dilidir və sadə sintaksisi, geniş istifadə sahəsi və böyük kitabxana ekosistemi ilə tanınır.

💻 Python nə üçün istifadə olunur?

Python müxtəlif proqramlaşdırma və texnologiya sahələrində istifadə olunur. Dilin geniş kitabxana ekosistemi müxtəlif layihələrin hazırlanmasını asanlaşdırır.

Web proqramlaşdırma

Python ilə web saytların və web tətbiqlərinin server tərəfi hazırlana bilər. Django və Flask kimi framework-lər bu məqsədlə istifadə olunur.

Süni intellekt

Python süni intellekt və Machine Learning layihələrində geniş istifadə edilir. Məlumatların emalı və modellərin hazırlanması üçün çoxsaylı kitabxanalar mövcuddur.

Məlumat analizi

Python böyük həcmdə məlumatların işlənməsi, analiz edilməsi və vizuallaşdırılmasında istifadə olunur.

Avtomatlaşdırma

Təkrarlanan işləri avtomatlaşdırmaq üçün Python skriptlərindən istifadə etmək mümkündür. Faylların idarə edilməsi və məlumatların emalı buna nümunədir.

Təhsil

Python sadə sintaksisinə görə proqramlaşdırmanın əsaslarını öyrənmək üçün də geniş istifadə olunur.

Qısaca

Python əsasən web proqramlaşdırma, süni intellekt, məlumat analizi, avtomatlaşdırma və təhsil kimi sahələrdə istifadə edilir.

📚 Python öyrənmək çətindirmi?

Python proqramlaşdırmaya yeni başlayan insanların tez-tez seçdiyi dillərdən biridir. Bunun əsas səbəblərindən biri sintaksisinin oxunaqlı və nisbətən sadə olmasıdır.

Lakin Python-un sadə başlanğıca malik olması onun tamamilə asan olduğu demək deyil. Daha mürəkkəb proqramlar hazırlamaq üçün dəyişənlər, şərtlər, dövrlər, funksiyalar, obyekt yönümlü proqramlaşdırma və digər anlayışları öyrənmək lazımdır.

Python öyrənməyə necə başlamaq olar?

Başlanğıc üçün aşağıdakı ardıcıllıq faydalı ola bilər:

  1. Python-un əsas sintaksisini öyrənmək
  2. Dəyişənlər və məlumat tipləri ilə işləmək
  3. "if", "for" və "while" kimi strukturları öyrənmək
  4. Funksiyalar hazırlamaq
  5. Siyahılar və lüğətlər kimi məlumat strukturlarını öyrənmək
  6. Kiçik layihələr hazırlamaq
  7. Daha sonra seçilən sahəyə uyğun kitabxanaları öyrənmək

Ən yaxşı nəticə yalnız nəzəri məlumat oxumaqla deyil, kod yazaraq və praktika edərək əldə edilir.

Qısaca

Python başlanğıc üçün münasib dillərdən biri ola bilər. Ancaq yaxşı proqramçı olmaq üçün davamlı öyrənmək və praktika etmək lazımdır.

🎯 Python ilə nə etmək olar?

Python ilə sadə proqramlardan tutmuş mürəkkəb proqram təminatı layihələrinə qədər müxtəlif işlər görmək mümkündür.

Python istifadə edərək:

  • Web tətbiqləri hazırlamaq
  • Avtomatlaşdırma skriptləri yazmaq
  • Məlumatları analiz etmək
  • Süni intellekt layihələri hazırlamaq
  • Faylları avtomatik idarə etmək
  • API-lərlə işləmək
  • Hesablamalar aparmaq
  • Sadə oyun və proqramlar hazırlamaq
  • Elmi və texniki layihələr üzərində işləmək mümkündür.

Python-un imkanları böyük ölçüdə istifadə olunan kitabxanalardan və framework-lərdən asılıdır.

Sadə nümunə

ad = "Nibras Code"
print("Salam,", ad)

Bu kod dəyişəndə saxlanılan məlumatı ekrana çıxarır.

Qısaca

Python yalnız bir sahə üçün deyil. Müxtəlif proqramlaşdırma, məlumat və avtomatlaşdırma layihələrində istifadə edilə bilən çoxməqsədli dildir.

Python və JavaScript fərqi

Python və JavaScript hər ikisi geniş istifadə olunan proqramlaşdırma dilləridir, lakin əsas istifadə sahələri fərqlidir. Python daha çox süni intellekt, məlumat analizi, avtomatlaşdırma və backend proqramlaşdırmada istifadə olunur. JavaScript isə əsasən veb səhifələrin interaktivliyini təmin etmək və frontend proqramlaşdırma üçün istifadə edilir. JavaScript backend üçün də Node.js vasitəsilə istifadə oluna bilər.

Python və Java arasındakı fərq

Python və Java müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunan məşhur proqramlaşdırma dilləridir. Python sadə və oxunaqlı sintaksisə malikdir və süni intellekt, məlumat analizi, avtomatlaşdırma və backend proqramlaşdırmada geniş istifadə olunur. Java isə böyük proqram sistemləri, backend xidmətləri, müəssisə proqramları və müxtəlif platformalarda işləyən tətbiqlərin hazırlanmasında geniş istifadə edilir.

🧩 Sadə Python kod nümunələri

Python öyrənərkən kiçik kod nümunələri ilə praktika etmək əsas anlayışları daha yaxşı başa düşməyə kömək edə bilər.

Ekrana mətn çıxarmaq

print("Salam, dünya!")

İki ədədi toplamaq

a = 10
b = 5

netice = a + b
print(netice)

Şərtdən istifadə

bal = 85

if bal >= 50:
    print("Keçdiniz")
else:
    print("Keçmədiniz")

Dövr nümunəsi

for i in range(1, 6):
    print(i)

Sadə funksiya

def topla(a, b):
    return a + b

print(topla(10, 20))

Bu nümunələr Python sintaksisinin əsaslarını anlamaq üçün başlanğıc səviyyəsində istifadə edilə bilər.

Daha mürəkkəb layihələr hazırlamaq üçün məlumat strukturları, fayllarla işləmə, modullar və kitabxanalar kimi mövzuları da öyrənmək lazımdır.

⚖️ Python-un üstünlükləri və çatışmazlıqları

Hər proqramlaşdırma dilində olduğu kimi Python-un da üstün və məhdud tərəfləri var. Dil seçərkən layihənin məqsədini nəzərə almaq vacibdir.

Python-un üstünlükləri

  • Sadə sintaksis: Kodun oxunması və yazılması nisbətən rahatdır.
  • Geniş istifadə sahəsi: Web proqramlaşdırmadan süni intellektə qədər müxtəlif sahələrdə istifadə olunur.
  • Böyük kitabxana ekosistemi: Müxtəlif məqsədlər üçün çoxsaylı kitabxanalar mövcuddur.
  • Geniş icma: Python haqqında çoxlu tədris materialları və nümunələr tapmaq mümkündür.
  • Platformalararası istifadə: Python müxtəlif əməliyyat sistemlərində işlədilə bilər.

Python-un çatışmazlıqları

Python bütün layihələr üçün ən uyğun seçim olmaya bilər. Bəzi yüksək performans tələb edən və resurs məhdudiyyətlərinin vacib olduğu layihələrdə başqa proqramlaşdırma dillərinə üstünlük verilə bilər.

Bundan əlavə, Python proqramlarının bəzi hallarda kompilyasiya edilmiş dillərlə müqayisədə daha aşağı icra sürəti ola bilər.

Qısaca

Python-un üstünlükləri və məhdudiyyətləri layihənin məqsədindən asılı olaraq fərqli əhəmiyyət daşıyır.

🔤 Python sintaksisi və əsas anlayışlar

Python-un sintaksisi kodun oxunaqlı olmasına xüsusi diqqət yetirir. Proqramlaşdırmaya başlayan zaman bir neçə əsas anlayışı öyrənmək kifayətdir.

Dəyişənlər

Dəyişən məlumatı yadda saxlamaq üçün istifadə olunur:

ad = "Mahir"
yas = 25

Şərt

Müəyyən şərtə əsasən fərqli kodların işlədilməsi üçün "if" istifadə olunur:

yas = 20

if yas >= 18:
    print("Yetkin")

Dövr

Eyni əməliyyatı bir neçə dəfə yerinə yetirmək üçün dövrlərdən istifadə edilir:

for i in range(5):
    print(i)

Funksiya

Təkrar istifadə edilə bilən kod hissələri funksiyalar vasitəsilə yaradılır:

def salamla(ad):
    print("Salam,", ad)

salamla("Nibras Code")

Python-da dəyişənlər, məlumat tipləri, şərtlər, dövrlər, funksiyalar və məlumat strukturları əsas öyrənilməli mövzulardandır.

🧪 İşlək nümunələr

Yuxarıdakı sətirlər bir şeyi göstərir. Buradakı nümunələr isə kiçik bir işi başdan sona aparır. Hər birini olduğu kimi terminalda işə salmaq olar. Əvvəl nəticəyə bax, sonra rəqəmi və adı dəyişib yenidən işə sal.

Siyahıdan adları çıxarmaq

Bir neçə ad bir yerdə durur. Bu yerə siyahı deyilir. for hər adı növbə ilə götürür və ekrana yazır. Siyahıya ad əlavə etsən, dövr onu da yazacaq. Əl ilə hər ad üçün ayrı print yazmaq lazım deyil.

adlar = ["Aysel", "Murad", "Nigar"]
for ad in adlar:
    print("Salam,", ad)

Çıxış üç sətirdir: Salam, Aysel və sonra Murad, sonra Nigar.

Bir tələbəni yadda saxlamaq

Lüğət bir şeyin bir neçə xüsusiyyətini saxlayır. Burada ad və bal bir yerdədir. Açarı yazırsan, qiyməti gəlir. Bal 50 və ya çoxdursa, keçdi yazılır. 50-dən az olanda bu şərt işləmir və heç nə çıxmır. Bunu görmək üçün balı 40 et.

telebe = {"ad": "Aysel", "bal": 85}
print(telebe["ad"])
if telebe["bal"] >= 50:
    print("Keçdi")

Əvvəl Aysel çıxır, sonra Keçdi. Açarı səhv yazsan, Python həmin adı tapmır.

Orta balı hesablamaq

Ballar siyahıdadır. cem sıfırdan başlayır və hər balın üstünə gəlir. Sonda cəmi sayına bölürük. len siyahıda neçə ədəd olduğunu deyir. 70, 80 və 90-ın ortası 80-dir. Siyahıya dördüncü bal əlavə etsən, bölən də özü dəyişir.

ballar = [70, 80, 90]
cem = 0
for bal in ballar:
    cem = cem + bal
orta = cem / len(ballar)
print(orta)

Ekranda 80.0 görünür. Tam ədəd istəsən, bölmədən əvvəl cəmi yuvarlaqlaşdırmaq lazımdır. Bu nümunədə yuvarlaq yoxdur.

Keçib-keçməməyi funksiyaya vermək

Eyni yoxlamanı iki yerdə yazmaq əvəzinə bir funksiya yazılır. O, balı alır və söz qaytarır. return sözü funksiyadan çıxarır. Aşağıdakı print funksiyanı çağırır və gələn sözü göstərir. Qaydanı dəyişmək lazım olanda yalnız funksiyanın içini dəyişirsən.

def kecdi(bal):
    if bal >= 50:
        return "Keçdi"
    return "Qaldı"

print(kecdi(40))
print(kecdi(75))

Əvvəl Qaldı, sonra Keçdi çıxır. 50-nin özü keçdi sayılır, çünki şərt böyük və ya bərabərdir.

❓ Tez-tez verilən suallar

Python nədir?

Python müxtəlif proqram təminatlarının hazırlanmasında istifadə olunan, geniş imkanlara malik proqramlaşdırma dilidir.

Python nə üçün istifadə olunur?

Python web proqramlaşdırma, süni intellekt, məlumat analizi, avtomatlaşdırma, elmi hesablamalar və digər sahələrdə istifadə olunur.

Python öyrənmək çətindirmi?

Python-un sintaksisi nisbətən sadə və oxunaqlıdır. Buna görə yeni başlayanlar üçün uyğun proqramlaşdırma dillərindən biri hesab olunur. Yaxşı səviyyəyə çatmaq üçün isə davamlı praktika lazımdır.

Python pulsuzdur?

Bəli. Python açıq mənbəli və pulsuz istifadə edilə bilən proqramlaşdırma dilidir.

Python ilə web sayt hazırlamaq olar?

Bəli. Python ilə web tətbiqlərinin server tərəfini hazırlamaq mümkündür. Django və Flask kimi framework-lər bunun üçün istifadə olunur.

Python ilə süni intellekt hazırlamaq olar?

Bəli. Python süni intellekt və Machine Learning layihələrində geniş istifadə olunur.

Python ilə mobil tətbiq hazırlamaq olar?

Bəli, Python ilə mobil tətbiqlər hazırlamaq üçün müxtəlif vasitələr mövcuddur. Lakin Android və iOS üçün əsas mobil inkişafda başqa dillər və texnologiyalar da geniş istifadə edilir.

Python və JavaScript eynidirmi?

Xeyr. Python və JavaScript fərqli proqramlaşdırma dilləridir və müxtəlif sintaksisə və xüsusiyyətlərə malikdir.

Python yeni başlayanlar üçün uyğundurmu?

Bəli. Sadə və oxunaqlı sintaksisi Python-u proqramlaşdırmaya başlamaq üçün məşhur seçimlərdən birinə çevirir.

Bu mövzunun aləti