Frontend və backend

Frontend sözü qabaq tərəf deməkdir. Adamın gözünə dəyən hissədir: başlıq, rəng, sətir, düymə və siyahı. Bunları brauzer göstərir. HTML yazını qoyur, CSS görünüşü tutur, JavaScript isə basılanda bir şeyi dəyişir. Backend arxa tərəfdir. Onu adam səhifədə görmür. Serverdə durur. Şifrəni yoxlayır, məlumatı cədvələ yazır və cavabı qaytarır. Python, PHP və ya Node.js burada işləyə bilər. Sadə bir səhifənin yalnız frontend-i olar. Heç nə saxlamır, yalnız göstərir. Giriş, sifariş və hesab olan yerdə isə backend lazımdır. Üz gözəldir deyə arxa tərəf özü düz olmur. Arxa tərəf işləyir deyə də düymə özü görünmür.

Frontend göstərir. Backend saxlayır və yoxlayır. İkisi bir düymənin iki yanıdır.

• Başlıq, rəng və düyməni göstərmək
• Basılanda siyahını dəyişmək
• Şifrəni və sifarişi serverdə yoxlamaq
• Məlumatı cədvələ yazıb sonra üzdə göstərmək

Frontend ilə adamın gördüyünü düzəldirsən. Sözün yeri, rəng və düymənin adı buradadır. Backend ilə görünməyən qaydanı yazırsan. Boş ad qəbul olunmur. Eyni sifariş iki dəfə yazılmır. Cavab üzüə qayıdır və orada göstərilir. Üz arxa tərəfin cədvəlini özü açmır. Arxa tərəf də düymənin rəngini özü seçmir. Kiçik bir elan səhifəsi yalnız frontend ola bilər. İstifadəçi və pul olan yerdə backend-siz iş təhlükəlidir, çünki yoxlama brauzerdə qalanda adam onu dəyişə bilir.

Bir düymə çəkmək asandır. Çətinlik düymə ilə arxa qaydanı bir-birinə bağlamaqdır. Üz hazır olanda adam sayt bitdi sanır. Arxada saxlama yoxdursa, yeniləyəndə yazı gedə bilər. Arxa hazır olanda isə adam heç nə görmür, çünki üz yoxdur. İkisini eyni gündə qarışdırmaq hər ikisini yavaşladır. Əvvəl üzün nə göstərəcəyini bil, sonra arxanın nə saxlayacağını yaz.

Frontend adamı qarşılayır. Onsuz sayt boş pəncərədir. Backend məlumatı qoruyur. Onsuz yazı yalnız o anda durur. Hər sayta ikisi də lazım deyil. Elan üçün üz bəs edir. Giriş və sifariş üçün arxa tərəf lazımdır. Birini öyrənmək o birinin yerini tutmur.

Üz görsənir. Arxa görünmür. Düymə üzdədir. Yoxlama arxadadır.

• Frontend HTML, CSS və JavaScript tərəfidir
• Backend serverdə qalan işdir
• Hər səhifənin backend-i olmur
• Üzdəki yoxlamanı adam dəyişə bilər

Üz düyməni göstərir. Arxa tərəf isə adı boşdursa qəbul etmir. Bu, eyni işin iki yanıdır.

<!-- frontend -->
<button>Göndər</button>

# backend
ad boşdursa, qəbul etmə

• Frontend və backend eyni dildirmi? Xeyr. Üz çox vaxt HTML və JavaScript-dir. Arxa tərəf Python, PHP və ya Node ola bilər. İkisi yerin adıdır, dilin adı deyil.
• Hər saytda backend varmı? Xeyr. Yalnız göstərən səhifə backend-siz ola bilər. Giriş və saxlanan məlumat varsa, backend lazımdır.
• Gözəl üz saytı bitirirmi? Xeyr. Üz görünüşdür. Məlumat arxada saxlanmırsa, səhifə yenilənəndə yazı gedə bilər.