DNS

DNS Domain Name System deməkdir. Paul Mockapetris onu 1983-cü ildə təsvir edib. İnsan adı yadda saxlayır, kompüter nömrə ilə gedir. Həmin nömrə IP ünvanıdır. Sorğu əvvəl yaxın həllediciyə gedir. Həlledici cavabı bilmirsə, adın məsul serverinə soruşur. Məsul server o adın qeydlərini saxlayır. Qeyd dəyişəndə köhnə cavab bir müddət yaddaşda qala bilər. Buna görə dəyişiklik hər yerdə eyni saniyədə görünmür.

DNS sayt adını, poçt serverini və bir adı başqa ada bağlamaq üçündür. Brauzer səhifəni DNS-dən almır. Əvvəl ünvanı alır, sonra HTTP ilə gedir.

• Adı bir IP ünvanına bağlamaq
• Poçtun hansı serverə gedəcəyini demək
• Bir adı başqa adın üstünə yönəltmək
• Köhnə ünvanı bir müddət yaddaşda saxlamaq

DNS ilə adın hara baxdığını dəyişirsən. Faylı köçürmürsən. A qeydi nömrəni, CNAME başqa adı, MX poçt serverini deyir. Səhv qeyd saytı başqa maşına apara bilər. HTTPS sertifikatı isə ad üçündür. Ünvan dəyişəndə sertifikat özü köhnəlmir, amma ad həmin maşına işarə etməlidir.

Bir qeyd yazmaq asandır. Çətinlik gözləmə müddətindədir. Köhnə cavab saatlarla qala bilər. İki yerə bir-birinə baxan CNAME dövriyyə yaradır və ad açılmır. Adı dəyişib faylı köhnə serverdə qoymaq da səhifəni itirir.

Üstünlük: adam nömrə yadda saxlamır, ünvan dəyişəndə ad qala bilər. Məhdudiyyət: dəyişiklik ani hər yerdə görünmür. DNS səhifənin məzmunu deyil. Məzmun ünvanın göstərdiyi serverdədir.

Ad insanın oxuduğu hissədir. Qeyd həmin adın bir cavabıdır. Həlledici cavabı soran yaxın serverdir.

• A qeydi nömrəni deyir
• AAAA qeydi yeni nömrə növünü deyir
• MX poçtu yönəldir
• Gözləmə müddəti köhnə cavabın ömrüdür

Bu, bir adın nömrəsini soran sadə sətirdir. O, saytı köçürmür və qeydi dəyişmir.

nibrascode.com.  A  203.0.113.10

• DNS və HTTP eynidir? Xeyr. DNS adı nömrəyə çevirir. HTTP həmin nömrədəki serverdən səhifəni istəyir.
• Qeydi dəyişəndə sayt dərhal hər yerdə açılır? Həmişə yox. Köhnə cavab bir müddət qala bilər.
• DNS faylı köçürür? Xeyr. Yalnız adın hara baxdığını deyir.